|
|
Początki osady
Pierwsze zapisy o późniejszym mieście Ruciane-Nida pojawiły się pod koniec
wieku XVII. Jednak już wcześniej, bo w XIV w okolicach Rucianego
funkcjonowały liczne hamernie, smolarnie, dziegdziarnie, wypalarnie węgla
drzewnego. Ruciane funkcjonowało jako osada szkatułowa i gajówka w wieku
XVIII. Kilkadziesiąt lat później odnotowano istnienie leśniczówki oraz
małej osady leśnej, co mogło już zwiastować duże powiązanie Rucianego z
przetwórstwem drewna w przyszłości.
W roku 1679 przy ujściu rzeki Nidki z jeziora Nidzkiego, w okolicach
obecnej ulicy Wiejskiej znajdował się młyn wodny. Mieszkańcy osady
trudnili się głównie w rybołówstwie. Nie była im również obca produkcja
smoły i węgla drzewnego. W 1880 roku znajdował się natomiast w Nidzie
Urząd Stanu Cywilnego. W zasięgu jego działania znajdowało się trochę
ponad 300 osób. Rok XIX wieku wybudowana została szkoła, do której
uczęszczało 107 uczniów; zatrudnionych było 2 nauczycieli.
Rozwój Rucianego jako ośrodka turystycznego
Niezwykle istotny w dziejach Rucianego-Nidy był okres drugiej połowy XIX
wieku. To właśnie wtedy nastąpił intensywny rozwój komunikacji. W latach
1866-1869 powstała droga Ruciane-Pisz. Natomiast w okresie 1883-1885
wybudowana została linia kolejowa Olsztyn - Ełk, przez Szczytno i Pisz.
Stanowiła on uzupełnienie bardzo bogatej w tamtym okresie sieci
kolejowej na Mazurach i całych Prusach Wschodnich. Pod koniec XIX wieku, w 1898 roku,
uruchomione zostało połączenie kolejowe Ruciane-Mrągowo na nowo
wybudowanej linii prowadzącej przez Uktę, Krutyń i Piecki. Ruciane-Nida
stała się zatem ważnym węzłem komunikacyjnym ze stacją kolejową. Zważając
na usytuowanie Rucianego w krainie Wielkich Jezior Mazurskich nie mogło
zabraknąć komunikacji wodnej. Pod koniec XIX wieku uruchomiono szlak
wodny z Giżycka przez Mikołajki do Rucianego oraz Pisza.Wszystkie te poczynania przyczyniły się do znacznego rozwoju Rucianego
jako ośrodka turystycznego. Od tego czasu zagościło ono na stałe na
turystycznej mapie tej krainy.
Jak podają ówczesne źródła, w latach 1919-1939 Ruciane odwiedzała rocznie
bardzo duża ilość turystów w liczbie około 12 tysięcy..
Również pod koniec XIX wieku, który wyraźnie odznaczył się jako niezwykle
istotny w dziejach miasta, powstał w Rucianem tartak oraz wyłuszczarnia
nasion drzew iglastych. Na przełomie XIX i XX wieku założono szkołę (od
1935 roku, dwóch nauczycieli kształciło 17 dzieci). Od 1910 roku istnieje
w Rucianem kościół, obecnie należący do parafii Najświętszej Marii Panny.
II wojna światowa
Rozwój gospodarczy, ekonomiczny oraz turystyczny tak dobrze prosperujący
na początku XX wieku zahamował wybuch, a przede wszystkim działania II
wojny światowej. W miesiącu maju, roku 1939, Ruciane zamieszkiwały 772
osoby, Nidę natomiast 542. Latem roku 1944, przygotowując się do obrony
Prus Wschodnich, Niemcy zbudowali umocnienia - z pośród których do dzisiaj
w bardzo dobrym stanie zachowały się trzy schrony bojowe.
Wobec widma zbliżającej się klęski i posuwającej się w rejony
Rucianego-Nidy, Armii Czerwonej, Niemcy zarządzili ewakuację ludności.
Straty poniesione w wyniku tych działań były bardzo duże. Wyzwolenie
miejscowości przebiegło bez większych walk, jednak nie obyło się bez
ofiar. W godzinach przedpołudniowych, dnia 25 stycznia 1945 roku w region
Rucianego dotarł pierwszy pododdział 1019 pułku z 307 dywizji piechoty.
Wobec przeciągającego się oporu strony niemieckiej, Rosjanie poczynili
przegrupowania wzmacniając swoje szeregi 1023 pułkiem piechoty. 27
stycznia, o godzinie 3:00 Rosjanie przeszli do kolejnego uderzeni - tym
razem zakończonego sukcesem. Jednak w wyniku oporu Niemców na zachodnim
brzegu jeziora Guzianka Wielka poległo siedmiu żołnierzy Armii Czerwonej -
ich zbiorowa mogiła znajduje się w lesie, tuż nad brzegiem jeziora.
Rankiem 27.01.1945 Ruciane było już wolne.
|
|